زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
 

عبدالرحمان بن حجاج بجلی کوفی (شخصیت رجالی)





ابوعلی عبدالرحمان بن حجاج بجلی کوفی، ملقب به بیاع سابری، از اصحاب امام صادق، امام کاظم و امام رضا (علیهم‌السّلام) بوده و از امام صادق، امام کاظم (علیهماالسّلام) روایت کرده است. وی از وکلای امام صادق و امام رضا (علیهماالسّلام) بود. او از راویان مورد وثوق شیعه در عصر امام رضا (علیه‌السّلام) بود. عبدالرحمان از طرف امام اجازه مناظره و بحث با مردم را داشته است.


۱ - معرفی اجمالی



ابوعلی عبدالرحمان بن حجاج بجلی کوفی، ملقب به بیاع سابری، اهل کوفه، خرمافروش یا پیراهن فروش، از موالی بجیله، ساکن بغداد و از اصحاب و شاگردان امام صادق، امام کاظم و امام رضا (علیهم‌السّلام) بود و از دو امام اول روایت کرده است. از بزرگان اصحاب امام صادق (علیه‌السّلام) و از یاران ویژه و صاحبان سر آن حضرت بود.
عبدالرحمان از علما، فقیهان و دانشمندان موجّه و بسیار موثق شیعه می‌باشد که امام صادق و امام کاظم (علیهما‌السّلام) بهشت را برای او بشارت دادند. از خود امامان (علیهم‌السّلام) در تعریف و تمجید او سخن فراوان نقل شده است از جمله: به او مژده داده شده که در مدینه با حسن عاقبت و با ایمان خواهد مرد. او وکالت امام صادق (علیه‌السّلام) را هم بر عهده داشت.
نام او در ۵۱۰ مورد از اسناد روایات آمده است.

۲ - مذهب



عده‌ای عبدالرحمان را کیسانی و برخی هم او را واقفی دانسته و گفته‌اند: چون از امام رضا (علیه‌السّلام) معجزه دید، از مذهب واقفیه دست کشید و به آن حضرت روی آورد و در شمار وکلای ایشان در آمد.

۳ - اجازه مناظره از طرف امام



او از متکلمان مبرز بوده که از قدرت بحث و مناظره، بهره کافی داشته است و امام صادق (علیه‌السّلام) به وی دستور داده و فرمود: ‌ای عبدالرحمان! با مردم مدینه سخن بگو و با آنها به بحث بنشین که من دوست دارم در میان رجال شیعه امثال تو فراوان دیده شوند.
با دقت در این حدیث و با توجه به اینکه اما صادق (علیه‌السّلام) به کمتر کسی از اصحابش امثال تغلب و حمزة بن طیار و نظایر آنان اجازه بحث و مناظره می‌داد – زیرا از آن بیم داشته که بلغزند و خود و یاران امام را با خطر مواجه کنند -، مقام و منزلت عبدالرحمان در نزد امام روشن می‌شود.

۴ - آثار



عبدالرحمان کتاب‌هائی هم نوشته که راویان موثق و احیاناً اصحاب اجماع از آن کتاب‌ها حدیث روایت کرده‌اند. کسانی چون ابن‌ابی‌عمیر و صفوان بن یحیی از آن خبر داده‌اند، هر چند از نام و ویژگی‌های آن در منابع چیزی نیامده است.

۵ - درگذشت



عبدالرحمان سرانجام در زمان امام رضا (علیه‌السّلام) از دنیا رفت.

۶ - پانویس


 
۱. ↑ حلی، حسن بن یوسف، خلاصة الاقوال، ص۲۰۴.    
۲. ↑ نجاشی، احمد بن علی، رجال النجاشی، ج۱، ص۲۳۷.    
۳. ↑ طوسی، محمد بن حسن، رجال الطوسی، ص۲۳۰.    
۴. ↑ تفرشی، سیدمصطفی بن حسین، نقد الرجال، ج۳، ص۴۵.    
۵. ↑ طوسی، محمد بن حسن، اختیار معرفة الرجال، ص۴۴۲.    
۶. ↑ ابن‌داوود حلی، حسن بن علی، رجال ابن داود، ص۲۵۶.    
۷. ↑ اردبیلی، محمد بن علی، جامع الرواه، ج۱، ص۴۴۷.    
۸. ↑ استرابادی، محمد بن علی، منهج المقال، ج۶، ص۳۴۲.    
۹. ↑ مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال، ج۲، ص۱۴۶.    
۱۰. ↑ طوسی، محمد بن حسن، الفهرست، ص۱۰۸.    
۱۱. ↑ آقا بزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعه، ج۶، ص۳۴۲.    
۱۲. ↑ خوئی، سیدابوالقاسم، معجم رجال الحدیث، ج۱۰، ص۳۴۳.    


۷ - منبع



• سایت مجمع جهانی شیعه‌شناسی، برگرفته از مقاله «راویان امام صادق(علیه السلام) ۲»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۷/۱۱/۲۸.    
• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، ج۱، ص۴۳۵، برگرفته از مقاله «عبدالرحمان بن حجاج بجلی».






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.